Příloha:Falešní přátelé v češtině a polštině

Seznamy falešných přátel mezi češtinou a dalším jazykem
albánština angličtina bulharština francouzština italština japonština němčina polština ruština slovenština slovinština srbochorvatština španělština ukrajinština

Falešní přátelé (čili zrádná slova, mezijazyková homonyma nebo mezijazyková paronyma) jsou dvojice slov různých jazyků, které vypadají nebo znějí stejně či podobně, ale ve skutečnosti mají jiný význam. Tato stránka se věnuje zrádným slovům mezi češtinou a polštinou.

Seznam zrádných slov

polština	připomínající české slovo	význam polského slova v češtině	význam českého slova v polštině
adept	adept	začátečník, učedník; stoupenec, přívrženec	kandydat
akt	akt	listina; dějství; ale i akt (divadelní dějství; nahý model)	akt; (pohlavní) stosunek płciowy
awaria	havárie	porucha, výpadek	wypadek, kraksa
bachor	bachor	spratek, harant	żwacz
batog	batoh	bič	plecak
bezcenny	bezcenný	drahocenný, nedocenitelný	bezwartościowy
biesiadować	besedovat	hodovat, stolovat	dyskutować
blok (krążek linowy)	blok	kladka; blok; notes	blok
borówka	borůvka	brusnice, brusinka	jagoda
brodawka	bradavka	bradavice, ale i bradavka	brodawka, sutek
brzeg	břeh	okraj, ale i břeh	brzeg
budowa	budova	budování, výstavba; staveniště, stavba	budynek
burak	burák	červená řepa; buran	orzech ziemny, arachid
bydło	bydlo	dobytek	mieszkanie
cuchnąć	čuchnout	páchnout	powąchać
cieplarnia	teplárna	skleník	ciepłownia
cudny	cudný	nádherný, divukrásný	cnotliwy, niewinny
czaszka	číše / čéška	lebka	kielich / rzepka
czerstwy	čerstvý	okoralý (o chlebu); hřmotný, silný (o člověku)	świeży
czerwiec	červen	červenec	lipiec
deska	deska	prkno; prkýnko (na krájení)	płyta
długopis	dluhopis	propiska	weksel
doba	doba	den (24 hodin); doba	doba, okres
dobytek	dobytek	výdobytek	bydło
dogodzić	dohodit	dopřát	(práci) polecić, (na rande) wyswatać
dokładnie	důkladně	přesně, ale i důkladně	dokładnie
droga	droga	cesta, silnice	narkotyk
drzewo	dřevo	strom	drewno
dywan	divan	koberec	kanapa
dzik	dík	divočák	dzięki
flaki	fleky	dršťková	plamy
goniec	honec	střelec (šachy); kurýr	naganiacz
grad	hrad	krupobití	twierdza
gród	hrad	hradiště	twierdza
chętny	chutný	zanícený, ochotný	smaczny
chłopak	chlapák	chlapec	świetny facet
chmura	chmura	mrak	zmartwienie
chrzest	chřest	křest	szparag
chudy	chudý	hubený	biedny
chudy	chůdy	hubený	szczudła
chyba	chyba	asi	błąd
chytry	chytrý	mazaný	mądry
jagoda	jahoda	bobule, borůvka	truskawka (zahradní), poziomka (lesní)
jednak	jednak	avšak, ale, však (odporovací)	(jednak... a jednak) po pierwsze... (a) po drugie
kantor	kantor	směnárna	nauczyciel
karabin	karabina	puška	karabinek
katedra	katedra	katedrála (i katedra)	katedra
kibel	kýbl	(hovorově) záchod	wiadro
kładka	kladka	lávka	krążek, blok, wielokrążek
kochać się	kochat se	milovat se (láska); milovat se (sex)	napawać się
komórka	komůrka	buňka, (hovorově) mobilní telefon; komůrka	komórka
komornik	komorník	exekutor	kamerdyner
korpus	korpus	tělo (lidské); korpus (jazykový)	korpus (jazykový)
koszt	košt	útrata, cena	próbowanie
kościelny	kostelní	církevní, kostelní, chrámový	kościelny
kościół	kostel	církev, kostel, chrám	kościół
kraj	kraj	země; stát	województwo, okręg (administrativně); brzeg, skraj (okraj)
krzesło	křeslo	židle	fotel
kurka	kůrka	liška obecná houba; slepička	skórka
kurz	kouř	prach	dym
kwas	kvas	kyselina	zaczyn
kwiecień	květen	duben	maj
laska	láska	hůl	miłość
lis	lis	liška	prasa
list	list	dopis	arkusz (papíru); liść (ze stromu)
lustro	lustr	zrcadlo	żyrandol
łagodzić	lahodit	mírnit, klidnit (něco)	zadowalać
łaska	láska	milosrdnost; milost; lasička	miłość
łączyć się	loučit se	spojovat se, fúzovat	żegnać się
ława	láva	lavice	lawa
ławica	lavice	hejno (ryb)	ławka
ławka	lávka	lavice	kładka
mamka	mamka	kojná	mamusia
matka	matka	matka (rodič)	matka (rodič); nakrętka
mąż	muž	manžel	mężczyzna
mecenas	mecenáš	advokát; mecenáš	mecenas, sponsor
mecz	meč	zápas	miecz
miłość	milost	láska	łaska
mocny	mocný	silný; pevný; ale i mocný	potężny; mocny
momentalnie	momentálně	hned	chwilowo
możny	možný	mocný	możliwy
mrok	mrak	tma	chmura
myśliwiec	myslivec	stíhačka	łowca, myśliwy
napad	nápad	napadení; záchvat	pomysł
naczynie	náčiní	nádoba; nádobí; céva	przybory, narzędzia
nasada	násada	podstavec, nástavec	trzonek
nastrój	nástroj	nálada	narzędzie, (hudební) instrument
niebieski	nebeský	modrý	niebiański
niechętny	nechutný	neochotný	wstrętny
niewinny	nevinný	cudný; ale i nevinný	niewinny
niewolnictwo	nevolnictví	otroctví	poddaństwo
niewolnik	nevolník	otrok	chłop pańszczyźniany
nóżki	nůžky	nožičky	nożyczki
nożyczki	nožičky	nůžky	nóżki
obecny	obecný	přítomný; aktuální	powszechny, ogólny
obchód	obchod	obchůzka	sklep
okres	okres	doba; menstruace, perioda	powiat
opona	opona	pneumatika	kurtyna
ostatni	ostatní	poslední	pozostały
oszukać	ošukat	oklamat, napálit, podvést	ojebać
owad	ovád	hmyz	bąk
pachnieć	páchnout	vonět	śmierdzieć, cuchnąć
pachnący	páchnoucí	voňavý	śmierdzący, cuchnący
pałac	palác	palác, zámek	pałac
para	pára	pár; pára	para
patrzeć	patřit	dívat se	należeć
pewnie	pevně	jistě, bezpochyby	mocno
pieprzyć	pepřit	pepřit; kecat; šukat; mrdat (pohrdat, kašlat)	pieprzyć
piłka	pilka	míč, ale i pilka	piłka
pismo	písmo	písmo; text (dokument)	pismo
piwnica	pivnice	sklep	piwiarnia
płyn	plyn	tekutina	gaz
pocisk	potisk	kulka	nadruk
podjazd	podjezd	příjezdová cesta	przejazd podziemny
podróżny	podružný	cestující	podrzędny
pojęcie	pojetí	pojem; ponětí, potucha, zdání; ale i pojetí	pojęcie, koncepcja
pokład	poklad	paluba; sluj	skarb
pokój	pokoj	pokoj (místnost); mír	pokój (místnost); spokój (stav)
polak	polák	polština (předmět nebo hodina ve škole)	grążyca
półka	půlka	police	połowa
północ	půlnoc	sever; půlnoc	północ
południe	poledne	jih; poledne	południe
pomyślny	pomyslný	slibný, nadějný	fikcyjny
popierać	popírat	podporovat	zaprzeczać
postęp	postup	pokrok; posun	procedura
pościel	postel	lůžkoviny (vybavení lůžka)	łóżko
powieść	pověst	román	legenda (vyprávění); reputacja (reputace)
powinien	povinen	má (zatížený povinností)	obowiązkowy
powołanie	povolání	záliba; jmenování; výzva	zawód
pozostały	pozůstalý	zbývající, ostatní	członek rodziny zmarłego
północ	půlnoc	sever; půlnoc	północ
pozór	pozor	zdání	uwaga
prawdziwy	pravdivý	opravdový; ale i pravdivý	prawdziwy
prędki	prudký	uspěchaný	gwałtowny, (svah) stromy
prócz	proč	(knižně) oprócz: kromě, mimo	dlaczego
prosto	prostě	rovně; jednoduše	po prostu
przes to	přesto	proto	mimo to
przewodnik	převodník	průvodce, vodič	przetwornik
przybory	příbory	náčiní, potřeby	sztućce
przypadkowy	případný	náhodný	ewentualny
przyprawa	příprava	koření, ochucovadlo	przygotowanie
przyprawiać	připravit	kořenit, ochucovat	przygotować, (o peníze) pozbawić
przyprawiony	připravený	kořeněný	przygotowany
puch	puch	chmýří, sníh	smród
pukać	pukat	klepat	pękać
puszka	puška	plechovka	strzelba, karabin
pył	pyl	prach	pyłek
ręcznik	řečník	ručník	mówca
robota	robota	práce	pańszczyzna
rolniczka	rolnička	rolnice	dzwoneczek
rosół	rosol	vývar, bujón	galareta, auszpik, chołodeć
rozkład	rozklad	rozvrh (i rozklad)	rozkład
ruch	ruch	pohyb; (např. šachový) tah; (např. dopravní) provoz; (politické) hnutí	zgiełk
ruszyć	rušit	rozjet se, rozběhnout se, hnout	przeszkadzać
rzecz	řeč	věc	mowa
rzepa	řepa	tuřín	burak
rzepka	řepka	čéška	rzepak
siennik	seník	slamník	szopa na siano
sklep	sklep	obchod, prodejna	piwnica
sklepienie	sklepení	klenba	piwnica
skutek	skutek	důsledek; účinek	czyn, uczynek, postępek
Słowenka	Slovenka	Slovinka	Słowaczka
słoweński	slovensky	slovinský; slovinština	po słowacku
Słowiniec	Slovinec	Pomořský Slovinec	Słoweniec
Słowinka	Slovinka	Pomořská Slovinka	Słowenka
słowiński	slovinsky	pomořskoslovinský; pomořská slovinština	po słoweńsku
ślub	slib	sňatek	obietnica, przysięga
śmieć	smět	dovolit si, opovážit se	móc
sok	sok	štáva	rywal
spódniczka	spodnička	sukénka	halka, haleczka
spokojny	spokojený	klidný	zadowolony
stan	stan	stav; režim	namiot
statek	statek	loď	gospodarstwo (hospodářství); dobro (v ekonomice)
staw	stav	rybník, pleso; kloub	stan
stok	stok	svah	spływ
stolec	stolec	výkal	stolica
stolica	stolice	hlavní město	krzesło (židle); stolec (výkaly)
stopa	stopa	noha (od kotníku dolů);	ślad
strefa	strefa	pásmo, zóna	trafienie, trefa
stromy	stromy	strmý, příkrý	drzewa
strzelba	střelba	brokovnice, puška	strzelanie, strzelanina
strona	strana	strana (knihy, světa, problému)	strona (knihy, světa, problému); bok (předmětu), partia (politická)
sukienka	sukénka	šaty	spódniczka
suknia	sukně	šaty	spódnica
szczur	štír	krysa, potkan	skorpion
szczyt	štít	vrcholek, vrchol (kariéry, stromu, apod.; horní část); summit; ale i štít, vrch	(ochranný) tarcza, (vývěsní) szyld, (vrch) szczyt
szlak	šlak	cesta, stezka, trasa, kolej	apopleksja (mrtvice)
szpetny	špatný	ošklivý	zły
sztuka	štuka	kus; umění; hra (divadelní)	tynk
szukać	šukat	hledat	pieprzyć
trup	trup	mrtvola	korpus, kadłub, tułów
twierdza	tvrz	pevnost, tvrz	twierdza
ubikacja	ubikace	záchod	dom noclegowy
ucztować	účtovat	hodovat	liczyć, rozliczać
uczynek	účinek	čin	skutek
układ	úklad	smlouva (mezinárodní); úprava (vzhled); soustava	pułapka
ulewa	úleva	liják	ulga
unikać	unikat	vyhýbat se, stranit se (nemít kontakt)	ulatniać się, wyciekać
unikat	unikat	unikát	ulatniać się, wyciekać
upadek	úpadek	pád	spadek
uprawa	úprava	pěstování, plodina	przeróbka (upravování); układ (vzhled)
urok	úrok	kouzlo; šarm	odsetek
ustawa	ústava	zákon	konstytucja
utrata	útrata	(knižně) pozbytí, ztráta	wydatek], koszt
uwieść	uvést	svést (sexuálně)	(udat) oświadczyć; (písemně) podać; (novinku, na místo, do stavu) wprowadzić; (představení) przedstawić
walka	válka	boj, zápas (bitva i usilovné snažení)	wojna
wiec	věc	shromáždění	rzecz
wojewoda	vévoda	hejtman	książę
wojna	vojna	válka	służba wojskowa
wołowina	volovina	hovězí (maso)	bzdety
wróg	vrah	nepřítel	zabójca, morderca
wspomnieć	vzpomenout si	zmínit	przypomnieć sobie
wypadek	výpadek	nehoda, havárie	awaria
zadzwonić	zazvonit	zavolat (telefonem), ale i zazvonit	zadzwonić
zachód	záchod	západ	toaleta, ubikacja
zakład	základ	podnik; ústav	fundament
zamek	zámek	hrad	pałac (stavba); zamek (na klíč)
zapach	zápach	vůně	smród
zapas	zápas	zásoba	mecz
zaś, zasie	zas, zase	kdežto, zatímco, zas (jako protiklad)	(opakování) znowu, znów; (jako protiklad) zaś
zawierać	zavírat	obsahovat; uzavírat	zamykać
zawód	závod	povolání; zklamání	zakład (podnik); zawody (sportovní)
zboże	zboží	obilí	towar
zdanie	zdání	mínění, názor, úsudek; věta	pozór
zmęczony	zmenšený	unavený	zmniejszony
żałoba	žaloba	(držený) smutek	powództwo
żałować	žalovat	litovat, želet, být líto	skarżyć, (u soudu) oskarżać
żegnać	žehnat	loučit se	błogosławić
żona	žena	manželka	kobieta

Seznam zrádných slovních spojení

polština	připomínající české spojení	význam polského spojení v češtině	význam českého spojení v polštině
światła uliczne	pouliční lampy	semafor	latarnie uliczne

Literatura

• LOTKO, Edvard. Zrádná slova v polštině a češtině : lexikologický pohled a slovník. Olomouc : Votobia, 1992. 183 s. (Edice studijních textů.)
• ORŁOŚ, Teresa Zofia; LOTKO, Edvard. Czesko-polski słownik zdradliwych wyrazów i pułapek frazeologicznych. 2. vyd. Kraków : Wyd. Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2006. 389 s. ISBN 9788323321262. (polština)
• SZAŁEK, Marek. Czesko-polska homonimia : Czesko-polski słownik wyrazów o identycznym lub podobnym brzmieniu oraz wyrazów o identycznym lub podobnym zapisie, lecz o odmiennym znaczeniu. 1. vyd. Poznań : Wydawn. Nauk. Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, 1993. 302 s. ISBN 83-232-0497-7. (polština)

Externí odkazy

• Článek Falešní přátelé ve Wikipedii
• Kniha Polština/Dodatek B ve Wikiknihách